Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali ve Tescili Davası
- Furkan Demirezen
- 18 Mar
- 3 dakikada okunur

Muris muvazaası, miras bırakanın (muris) mirasçılarından mal kaçırma amacıyla yaptığı hukuki işlemleri ifade eden bir kavramdır. Türk Medeni Kanunu ve Borçlar Kanunu çerçevesinde değerlendirilen bu tür işlemler, mirasçılar açısından büyük mağduriyetlere yol açabilmektedir. Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davaları, mirasçıların miras hakkını koruma altına almak için açtıkları davalardan biridir ve Yargıtay’ın içtihatları doğrultusunda belirli şartlar dahilinde kabul edilmektedir.
Bu yazımızda, muris muvazaasının hukuki niteliği, tapu iptali ve tescil davasının unsurları, Yargıtay'ın muris muvazaasına ilişkin emsal kararları ve uygulamada karşılaşılan sorunlar detaylı olarak ele alınacaktır. Muris muvazaası davası nasıl açılır? Hangi deliller sunulmalıdır? Yargıtay kararları bu tür davalarda nasıl bir yol gösterici olmuştur? Tüm bu soruların cevabını ayrıntılı şekilde ele alacağız.
1. Muris Muvazaası Nedir?
Muris muvazaası, miras bırakanın gerçekte bağış yapmak istediği bir taşınmazı tapuda satış gibi göstererek mirasçılardan mal kaçırması anlamına gelir. Bu durum, mirasçılar açısından adil olmayan sonuçlar doğurduğundan dolayı hukuka aykırı kabul edilmektedir. Türk hukukunda muvazaa, tarafların gerçek iradeleri ile görünürde yaptıkları işlem arasında bir farklılık olması durumunda ortaya çıkar.
Muris muvazaasında amaç, mal kaçırmak olup bu durum mirasçılar aleyhine sonuç doğurur. Bu tür işlemler genellikle miras bırakanın bazı mirasçılarını kayırması, borçlarından mal kaçırması veya aile içinde belirli bir kişiyi avantajlı hale getirme isteği ile gerçekleşir.
2. Muris Muvazaasının Hukuki Niteliği
Muris muvazaası hukuki açıdan Borçlar Kanunu'nda düzenlenen genel muvazaa kurallarına tabidir. Ancak, özel olarak miras hukukuyla da bağlantılıdır. Bu nedenle muris muvazaası davalarında hem Borçlar Kanunu hem de Türk Medeni Kanunu hükümleri dikkate alınmalıdır.
Muris muvazaasının temel unsurları şunlardır:
Görünürde bir hukuki işlem yapılması (genellikle satış işlemi)
Tarafların gerçek iradelerinin görünürdeki işlemden farklı olması
Mirasçıları aldatma ve haklarını ihlal etme amacı taşıması
3. Muris Muvazaasına Dayalı Tapu İptali ve Tescil Davası
Mirasçılar, muris muvazaasına dayanarak tapu iptali ve tescil davası açabilirler. Bu davanın amacı, muvazaalı işlem nedeniyle tescil edilen tapunun iptal edilmesi ve taşınmazın mirasçılar arasında adil şekilde paylaştırılmasıdır.
Davanın Şartları
Bir tapu iptali ve tescil davası açılabilmesi için şu şartlar gereklidir:
Miras bırakanın yaşarken taşınmazını devretmiş olması gerekir.
Tapuda yapılan işlem muvazaalı olmalıdır.
Davanın mirasçılar tarafından açılması gerekir.
Muvazaanın ispat edilmesi gerekir.
Zamanaşımı
Muris muvazaasına dayalı tapu iptali davalarında zamanaşımı söz konusu değildir. Bu, davayı açma hakkının her zaman saklı olduğu anlamına gelir.
4. Yargıtay Kararları Işığında Muris Muvazaası
Yargıtay, muris muvazaası ile ilgili davalarda şu hususlara dikkat etmektedir:
Murisin mal devri sırasında ekonomik durumu
İşlemin gerçek niteliğini ortaya koyan tanık beyanları
Satış gösterilen işlemde ödendiği iddia edilen bedelin gerçekten ödenip ödenmediği
Miras bırakanın aile ilişkileri ve mirasçılarla arasındaki bağ
Yargıtay’ın Emsal Kararlarından Örnekler
Yargıtay, muris muvazaası davalarında özellikle miras bırakanın ekonomik durumu ve satış işleminin gerçek olup olmadığına dair detaylı bir inceleme yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Örneğin;
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin kararında, yaşlı ve ekonomik gücü olmayan bir miras bırakanın, taşınmazını satış gibi göstererek devretmesi muvazaa olarak değerlendirilmiştir.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin kararında, tapuda satış gibi gösterilen bir işlemin aslında bağış olduğu tanık beyanları ile ispatlanmış ve tapu iptali ile tescil kararı verilmiştir.
5. Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümler
Muris muvazaası davalarında en büyük sorun muvazaanın ispat edilmesidir. Genellikle miras bırakanın sağlığında yaptığı işlemler yazılı belgelere dayandırıldığı için, mirasçılar bu işlemin muvazaalı olduğunu kanıtlamakta zorlanabilirler. Ancak, tanık beyanları, miras bırakanın ekonomik durumu, taşınmazın gerçek değeri ve satış bedeli arasındaki uyumsuzluk gibi deliller muvazaayı ortaya çıkarabilir.
İspat Araçları
Tanık Beyanları: Murisin, taşınmazı devrettiği kişiye gerçekte herhangi bir bedel almadığını doğrulayan tanık beyanları
Mali Durum Belgeleri: Murisin ekonomik durumunun taşınmazı satacak kadar kötü olmadığını gösteren belgeler
Tapu Kayıtları: Tapuda yapılan işlemin gerçek niteliğini ortaya koyan belgeler
6. Sonuç
Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davaları, mirasçıların haklarını korumak için önemli bir hukuki mekanizmadır. Ancak, muvazaanın ispat edilmesi zor bir süreçtir ve bu tür davalar ciddi hukuki bilgi ve deneyim gerektirir.
Öneriler:
Muvazaa iddiasında bulunmadan önce hukuki danışmanlık alınmalıdır.
Davayı açarken yeterli deliller hazırlanmalı ve sunulmalıdır.
Miras bırakanın ekonomik durumu, taşınmazın devri sırasındaki piyasa değeri ve diğer deliller detaylı şekilde incelenmelidir.
Mirasçılar, muris muvazaası nedeniyle hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan hukuki destek almalı ve süreci dikkatli şekilde yürütmelidirler. Muris muvazaasına ilişkin güncel Yargıtay kararları takip edilerek, hukuki sürecin en doğru şekilde yönetilmesi sağlanmalıdır.
Comments